RĂNG SỨ

Răng sứ là gì?


Răng sứ là 1 loại phục hình răng , thành phần chính tạo nên bao gồm vật liệu Sứ (gốm sứ).

Khi răng bị mất hoặc tổn thương sâu, mẻ, vỡ lớn cần phục hồi lại hình dạng ban đầu thì phục hình răng là 1 điều trị mà bác sĩ Răng Hàm Mặt thực hiện để tái tạo lại mô răng đã mất. Phục hình răng có thể được làm bằng các vật liệu như kim loại, nhựa, Composite, Sứ hoặc kết hợp các loại này với nhau.

Sứ là vật liệu vô cơ trải qua thiêu kết ở nhiệt độ rất cao (1200 độ C) trong lò nung để hình thành các đặc tính rất giống với men răng cả về màu sắc, thẩm mĩ và chức năng nên từ khi sứ được ứng dụng trong nha khoa đã nhanh chóng sử dụng rộng rãi trong phục hình răng.

Răng sứ hay Phục hình răng sứ dần thay thế kim loại (inox, vàng), nhựa trong tất cả loại phục hình vì rất nhiều ưu điểm, đặc biệt là thẩm mĩ giống mô răng và sự tương thích sinh học do tính trơ của vật liệu.

Mão răng sứ

Mão răng (Crown or Cap) là dạng phục hình chụp lên toàn bộ hoặc 1 phần thân răng đã được mài chỉnh. Mão răng thường được chỉ định cho răng vỡ lớn, răng đã lấy tuỷ, răng bị khiếm khuyết. Mão răng sứ được gắn cố định lên thân răng bằng xi-măng.

Inlay, Onlay sứ

Là phục hồi có hình dạng miếng trám được tạo ra bằng sứ, gắn lên 1 xoang răng (lỗ sâu/vỡ lớn) đã mài chỉnh bằng xi-măng để tái tạo lại hình dạng răng. Inlay, Onlay  sứ ngày càng chỉ định rộng rãi nhờ tính bảo tồn mô răng hơn so với mão răng.

Cầu răng sứ

Cầu răng sứ là phục hình để phục hồi lại răng mất bằng cách gắn cố định lên các răng bên cạnh đã được mài chỉnh. Cầu răng thường được chỉ định cho vùng răng mất còn 2 răng trụ đủ cứng chắc ở hai đầu.

Veneer – Mặt dán sứ

Veneer sứ hay mặt dán sứ là 1 mặt dán mỏng được làm bằng sứ, dán lên mặt ngoài của răng có khiếm khuyết về thẩm mĩ như màu sắc, hình dạng. Veneer sứ là phục hình khó thực hiện, khó đạt về độ bền vững, nhưng bảo tồn được mô răng.

 

Phân loại phục hình răng sứ theo bản chất vật liệu và chế tác

RĂNG SỨ KIM LOẠI

Phục hình sứ kim loại(Sứ KL) là sự kết hợp của 2 lớp : 1 lớp sườn bên trong bằng kim loại, và 1 lớp sứ đắp bên ngoài. Phục hình này vừa có được sự cứng chắc của kim loại, vừa có tính thẩm mĩ tương đối cao nhờ lớp sứ nên được sử dụng sớm rộng rãi thay thế dần cho răng kim loại. Nhược điểm viền nướu dễ thấy ánh kim loại, lớp sứ phủ có thể mẻ sau thời gian dài sử dụng. Phục hình phụ thuộc nhiều vào chất lượng sứ đắp bên trên và sườn hợp kim (tỉ lệ quý kim): Sứ KL Quý (>60%) > Sứ KL bán quý(>25%) > Sứ KL Crom-Coban(61%Cobalt) > Sứ KL Ni-Cr.

SỨ THUỶ TINH

Glass-Ceramic

Sứ thuỷ tinh là loại sứ có khung thuỷ tinh và các pha tinh thể thêm vào, có đặc tính của thuỷ tinh và sứ, cho thẩm mĩ rất cao giống sứ  đắp thiêu kết. Chúng thường sản xuất dạng các khối sứ, được ép nén hoặc cắt thành hình dạng răng, độ bền cao, kháng nứt gãy tốt nên có thể làm mão sứ, inlay, onlay, veneer. Trong đó sứ thuỷ tinh Lithium Disilicate thể làm các răng sau (độ cứng 500Mpa so với men răng 300Mpa), nhãn hiệu nổi tiếng nhất là IPS e.max (Ivoclar Vivadent), ngoài ra còn có  VITA Suprinity, VITABLOCS Mark II, là một số sứ Lithium Disilicate gia cố thểm tinh thể Zirconia tăng thêm độ cứng.

SỨ ĐẮP THIÊU KẾT

Feldpasthic Porcelain

Là loại sứ truyền thống dạng bột và nước trải qua nung ở nhiệt độ cao, thường dùng để đắp trên bề mặt các phục hình sứ sườn kim loại hoặc sườn sứ tinh thể Zirconia. Được chế tạo từ những vật liệu chứa chủ yếu silicon dioxit có nguồn gốc từ trường thạch trong tự nhiên. Là loại sứ có độ trong và thẩm mĩ cao nhất, nhưng kém bền nhất, chỉ có thể làm các veneer và mão răng trước, khả năng chế tác thành lớp rất mỏng và bảo tồn mô răng. Các thương hiệu nổi tiếng về sứ đắp: Ceramco 3, VITA VM13, EX-3, Vintage Halo, IPS e.max Ceram.

SỨ TINH THỂ

Zirconia – Alumina

Là loại sứ 100% tinh thể, gọi là sứ oxit của các kim loại như Zirconium/Aluminum. Chúng được sản xuất công nghiệp làm ra các thỏi/đĩa sứ, chủ yếu được cắt (tiện) bằng máy tính (CAD/CAM). Đây là loại sứ có độ cứng cao nhất (>1000Mpa), có thể làm sườn cho cầu răng-mão răng sau. Nhưng cũng có độ trong mờ thấp nên thường cần phủ sứ đắp để đạt được thẩm mĩ. Hiện nay đã có các loại sứ Zirconia có độ trong mờ cao(HT-High Translucent), và chế tác nguyên khối (Full contour) thẩm mĩ mà không cần sứ đắp. Các nhãn hiệu nổi tiếng :BruxZir ,LAVA, Zolid, Cercon, LumiZir.

Về cơ bản, không có loại sứ nào là tốt nhất, có thể đạt được cả thẩm mĩ, độ cứng, dễ chế tác, tương hợp và độ bền. Trên lâm sàng, việc sử dụng loại sứ nào còn tuỳ thuộc chỉ định loại phục hình, tay nghề bác sĩ và kĩ thuật viên, yêu cầu về thẩm mĩ/độ bền.

Việc chọn lựa loại sứ nào trước hết tuỳ thuộc vào chỉ định loại phục hình của bác sĩ: là cầu răng, mão răng, mặt dán sứ veneer hay là Inlay/Onlay. Trong đó thông dụng nhất là mão răng hoặc cầu răng thì lựa chọn sứ phụ thuộc lớn nhất vào vị trí răng cần phục hồi là răng trước hay răng sau, điều này quyết định bởi 2 yếu tố : yêu cầu thẩm mĩ và yêu cầu chức năng(độ bền-độ cứng) của phục hình. Một yếu tố không kém quan trọng nữa là tương hợp sinh học và cơ địa dị ứng của bệnh nhân. Cuối cùng là tính bảo tồn mô răng, hay khoảng phục hình cần mài răng của mỗi loại.

Nên bác sĩ phục hình tư vấn có vai trò lớn trong tư vấn lựa chọn loại răng sứ, bác sĩ phải có sự am hiểu sâu về các vật liệu sứ, về chỉ định đúng trường hợp và điều trị tiêu chuẩn cho từng loại để đảm bảo độ bền, thẩm mĩ và an toàn lâu dài cho bệnh nhân. Trong đó cũng phải kể đến yếu tố kinh tế, yêu cầu cao về thẩm mĩ hay không để có chọn lựa phù hợp và lợi ích nhất, chứ không phải là chi phí cao nhất thì là tốt nhất cho bệnh nhân.

LỰA CHỌN LOẠI SỨ CHO MÃO RĂNG/CẦU RĂNG

1/Phục hồi Răng Trước

 – Yếu tố thẩm mĩ là ưu tiên nhất thì thứ tự là đối với răng trước:

Mão răng:    Sứ thuỷ tinh > Sứ tinh thể(zirconia) HT đắp sứ > Sứ zirconia đắp sứ > Sứ kim loại tốt > Sứ Zirconia nguyên khối

Cầu răng:   Sứ Lithium Disilicate > Sứ Zirconia HT đắp sứ > Sứ Kim Loại > Sứ Zirconia đắp sứ 

2/ Phục hồi Răng Sau:

-Yếu tố chức năng: Độ bền – Độ cứng

Mão răng:  Sứ Zirconia Full-contour > Sứ KL Quý > Sứ KL Crom-Coban > Sứ Zirconia đắp sứ

Cầu răng:  Sứ KL Bán Quý/Crom-Coban đắp sứ > Sứ Zirconia Full Contour > Sứ Zirconia đắp sứ

3/Tương thích sinh học
 Sứ là vật liệu trơ và tương thích sinh học cao. Vàng và các kim loại quý cũng giống như sứ, trơ và tương hợp tốt, phục hình bằng vàng còn là “tiêu chuẩn vàng” bởi sự khít sát thụ động với răng, và không gây mòn răng đối diện như sứ và các kim loại khác. Do đó sắp xếp:

Sứ kim loại quý Au-Pd > Sứ đắp thiêu kết > Sứ thuỷ tinh > Sứ Zirconia > Sứ Crom-Coban > Sứ Titan > Sứ Kim Loại khác

4/ Tính bảo tồn mô răng:

Phục hình có yêu cầu mài chỉnh răng càng ít thì càng bảo tồn mô răng, phục hình càng có nhiều lớp thì càng phải mài nhiều mô răng:

Sứ đắp thiêu kết > Sứ Zirconia nguyên khối > Sứ Lithium Disilicate > Sứ KL Quý > Sứ Zirconia đắp sứ > Sứ KL Crom-Co > Sứ KL Ni-Cr

Kết luận : Không có 1 loại răng sứ nào được quảng cáo marketing tốt về mọi phương diện là đúng, bởi vì mỗi loại vật liệu đều có ưu nhược điểm của nó. Chỉ có sự am hiểu của bác sĩ về từng loại sứ, chỉ định đúng cho mỗi trường hợp mới đem lại kết quả điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.

 

 

 

 

BẢNG GIÁ THAM KHẢO PHỤC HÌNH SỨ – NHA KHOA EDEN

ÁP DỤNG CHO MÃO RĂNG & CẦU RĂNG
ĐỘI NGŨ BÁC SĨ

Các bác sĩ tại nha khoa EDEN 100% tốt nghiệp ĐH Y Dược Tp.HCM, chuyên ngành Răng Hàm Mặt, công tác nhiều năm tại các bệnh viện trong thành phố. Các bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phục hình và thẩm mĩ, đã theo học và đào tạo sau đại học, tu nghiệp nước ngoài về phục hình răng. Đặc biệt là đội ngũ bác sĩ EDEN rất tiến bộ và nhiệt huyết, làm việc cống hiến, phát triển chuyên môn theo kịp trình độ thế giới, đem lại giá trị thực sự cho bệnh nhân, bản thân và cho doanh nghiệp.

TRANG BỊ HIỆN ĐẠI-VẬT LIỆU CHÍNH HÃNG

Nha khoa EDEN được các bác sĩ đầu tư máy móc hỗ trợ điều trị hiện đại bậc nhất: Chụp phim toàn hàm, chụp cắt lớp CT Conebeam, Ghế nha cao cấp, Studio Digital Smile Design, Oral Scanner, chế tác răng sứ CAD/CAM,…Vật liệu chế tác răng sứ được bác sĩ chọn lọc theo các nhãn hàng nổi tiếng được hiệp hội các nha sĩ Mỹ và Châu Âu bình chọn, có nghiên cứu lâm sàng chứng minh như: VITA, LAVA 3M. Cercon Densply, BruxZir, E.max IPS,…Phục hình sứ tại nha khoa EDEN được bảo hành với thẻ bảo hành chính hãng, điều kiện bảo hành dễ dàng trong suốt thời gian BH theo khuyến cáo sử dụng của bác sĩ.

 

 

NHA KHOA BẢO TỒN

Nha khoa EDEN và các bác sĩ theo xu hướng bảo tồn răng giống các nước phát triển, phản đối xu hướng mài răng, bọc sứ sai chỉ định, nhất là vì lý do thẩm mĩ. Nha khoa EDEN phát triển các điều trị chuyên sâu và khó để bảo tồn mô răng như: Veneer (mặt dán sứ), Inlay, Onlay, Occlusal Veneer, Veneer Non-Prep…kết hợp với chỉnh nha -niềng răng, Cấy ghép Implant. Để từ đó hạn chế mài răng, bảo tồn tuỷ răng , đem lại sức khoẻ – thẩm mĩ lâu dài thực sự cho bệnh nhân.

 

QUY TRÌNH PHỤC HÌNH TIÊU CHUẨN ADA(MỸ)

Chất lượng của phục hình răng phụ thuộc hơn 60% vào lâm sàng và trình độ của bác sĩ phục hình, còn lại là của Kĩ Thuật Viên chế tác và chất lượng vật liệu. Do đó quy trình điều trị chuẩn ADA(Mỹ) của nha khoa EDEN, cùng với kinh nghiệm và trình độ của bác sĩ mới là điều đem lại chất lượng điều trị cao cho bệnh nhân chứ không phải là một loại sứ nào được marketing có thể làm được. Nha khoa EDEN tự tin vào chất lượng điều trị và bảo hành lâu dài cho bệnh nhân 5-15 năm.

KHÁM-THU THẬP DỮ LIỆU

Bệnh nhân được bác sĩ khám và tư vấn phục hình răng, nếu bệnh nhân đồng ý thu thập dữ liệu để lên kế hoạch bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân chụp phim X-quang toàn hàm, chụp hình trong miệng-ngoài mặt, lấy dấu sơ khởi để nghiên cứu. Sau khi phân tích khớp cắn, chức năng, thẩm mĩ và các bệnh lý khác, bác sĩ thảo luận lại với bệnh nhân kế hoạch và chọn lựa phục hình phù hợp với chi phí. Trường hợp thẩm mĩ nhiều răng hoặc phức tạp, khuôn mặt và hình thể răng được thiết kế trước trên máy tính (gọi là Digital Smile Design) bởi bác sĩ chuyên gia, bệnh nhân được xem trước sự thay đổi khuôn mặt và răng trên máy tính, sau đó là trên miệng với Mock-up (mẫu răng trên miệng) rồi chỉnh sửa chi tiết đến khi hài lòng về thẩm mĩ. Mẫu răng này được ghi lại và chuyển thành phục hình sứ sau cùng giúp tiết kiệm thời gian và hài lòng cả bệnh nhân và bác sĩ.

THỬ VÀ GẮN PHỤC HÌNH

Phục hình sứ có thể được làm trong vài giờ với máy quét trong miệng và máy tiện sứ CAD/CAM, hoặc được chế tác trong Labotory bởi các Kĩ thuật viên cho thẩm mĩ và độ chính xác cao sau tối thiểu 2 ngày. Lần hẹn này bác sĩ sẽ thử phục hình trên răng thật, đánh giá chức năng, thẩm mĩ, khớp cắn và nhiều yếu tố khác. Nếu phục hình đạt được tiêu chuẩn, bệnh nhân xem lại kết quả thẩm mĩ phục hình và phải hài lòng trước khi bác sĩ tiến hành gắn vĩnh viễn. Bác sĩ có kiến thức sâu về các loại cement gắn mới nhất hiện nay, chọn lựa thật phù hợp cho loại phục hình và tình trạng răng, tiến hành gắn kĩ lưỡng đúng quy trình. Điều này cũng rất quan trọng trong quy trình phục hình vì quyết định đến sự tồn tại lâu dài của phục hình.

ĐIỀU CHỈNH VÀ LẤY DẤU RĂNG

Kế hoạch phục hình được lên kĩ lưỡng giúp việc điều chỉnh răng phù hợp với khoảng phục hình diễn ra nhanh chóng, bảo tồn tối đa mô răng, có hướng dẫn bởi phục hình sau cùng. Trong 1 buổi hẹn, các răng được điều chỉnh và lấy dấu, bằng cao su cao cấp cho tỉ lệ chính xác cao, hoặc lấy dấu bằng máy quét Scan trong miệng để thiết kế trên máy tính. Quá trình hoàn toàn không đau với thuốc tê tại chỗ và có răng tạm ngay sau khi điều chỉnh răng, tuỷ răng được bảo tồn với kĩ thuật chính xác và phim X-quang, hoặc được chữa tuỷ tốt bởi bác sĩ nội nha trước đó.

CHĂM SÓC & TÁI KHÁM PHỤC HÌNH

Phục hình răng vẫn là một răng trong miệng, không thể tồn tại lâu dài nếu không chăm sóc. Bác sĩ phục hình phải dặn dò và hướng dẫn kĩ lưỡng về việc chăm sóc phục hình hàng ngày và định kỳ tái khám 6 tháng. Tuổi thọ của phục hình phụ thuộc chính vào điều này, nếu bệnh nhân thực hiện đúng phục hình có thể tồn taị rất lâu dài. Việc tái khám định kỳ là để vệ sinh vôi răng, đánh giá chức năng, kip thời sửa chữa hoặc Bảo hành miễn phí nếu do lỗi chất lượng phục hình.