Răng khôn mọc lệch là gì?

Định nghĩa

Răng khôn mọc lệch là tình trạng răng hàm thứ ba ở phía sau cùng của hàm răng không có đủ chỗ để mọc lên hoặc phát triển bình thường. Răng khôn là chiếc răng trưởng thành cuối cùng mọc trong miệng.

“Mọc lệch chính là mọc không thẳng” và răng khôn này sẽ không thẳng hàng với các răng khác khi xuất hiện trên miệng. Thậm chí là không thể mọc lên hoàn toàn thì được gọi là răng khôn mọc ngầm.

Hầu hết mọi người đều có bốn chiếc răng khôn ở phía sau miệng – hai chiếc trên cùng, hai chiếc ở dưới. Răng khôn bị mọc lệch có thể gây đau, tổn thương các răng khác và các vấn đề răng miệng khác.

Trong một số trường hợp, răng khôn mọc lệch hay răng khôn mọc kẹt có thể không gây ra vấn đề rõ ràng hoặc ngay lập tức. Nhưng vì chúng khó làm sạch nên chúng có thể dễ bị sâu răng và các bệnh nướu răng hơn các răng khác. Răng khôn bị lệch gây đau hoặc các biến chứng nha khoa khác thì cần phải được loại bỏ.

Các nha sĩ và bác sĩ phẫu thuật răng miệng cũng khuyên bạn nên loại bỏ răng khôn bị mọc lệch dù không gây ra các triệu chứng để ngăn ngừa các vấn đề trong tương lai.

Các triệu chứng

Răng khôn bị lệch lạc khi mọc lên không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng. Tuy nhiên, khi răng khôn lệch bị nhiễm trùng, làm hư hỏng răng khác hoặc gây ra các vấn đề về răng miệng khác, bạn có thể gặp một số dấu hiệu hoặc triệu chứng sau:

  • Nướu đỏ hoặc sưng tấy ở vùng răng sau cùng nhất trên hàm
  • Nướu đau hoặc chảy máu
  • Đau hàm trên hoặc dưới
  • Sưng quanh hàm/ sưng mặt
  • Hôi miệng
  • Có vị khó chịu trong miệng
  • Khó há mở miệng

Nguyên nhân

Răng khôn hay răng cối lớn thứ ba thường bị mọc kẹt hoặc mọc lệch do chúng không còn đủ không gian trên hàm để xuất hiện.

Răng khôn thường mọc trong khoảng từ 17 đến 25 tuổi. Một số người có răng khôn mọc mà không gặp vấn đề gì và nó đi lên thẳng hàng với các răng khác phía sau như răng hàm thứ hai. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, cung hàm quá chật khiến răng hàm thứ ba không thể phát triển bình thường. Những chiếc răng hàm thứ ba chen chúc này bị kẹt lại và tìm hướng khác để nhô lên.

Có 2 trường hợp:

  • Một chiếc răng khôn bị lệch có thể nhú lên một phần và chỉ có thể nhìn thấy một phần thân răng thì được gọi là mọc ngầm một phần.
  • Hoặc có thể không bao giờ đâm xuyên qua nướu gọi là răng khôn mọc ngầm hoàn toàn.

Cho dù bị ngầm một phần hay toàn bộ, răng khôn có thể:

  • Mọc nghiêng góc về phía răng kế bên (răng hàm thứ hai) : răng khôn mọc nghiêng gần
  • Mọc nghiêng góc về phía sau của hàm: răng khôn mọc nghiêng xa
  • Mọc vuông góc với các răng khác,  giống tư thế răng khôn “nằm” trong xương hàm: răng khôn mọc ngang
  • Mọc thẳng lên hoặc xuống giống (mọc ngược) như các răng khác nhưng vẫn bị mắc kẹt trong xương hàm: răng khôn ngầm mọc

Biến chứng

Răng khôn mọc lên bị lệch hay ngầm đều có thể gây ra các biến chứng:

Làm tổn thương các răng khác

Nếu răng khôn đâm vào răng hàm thứ hai, nó có thể làm hỏng răng này hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng cho cả vùng hàm đó. Áp lực này cũng có thể gây ra xô lệch di chuyển các răng, dẫn đến chen chúc các răng cửa làm mất thẩm mỹ hoặc sai lệch khớp cắn. Khi đó cần điều trị chỉnh nha (niềng răng) để làm thẳng các răng.

U nang trong xương hàm

Răng khôn ngầm đươc bao quanh bởi 1 túi ở trong xương hàm, do sự phá hủy của xương hàm xung quanh răng. Túi niêm mạc có thể chứa đầy chất lỏng, tạo thành u nang có thể làm tổn thương xương hàm, răng và dây thần kinh.

Khối u này thường không phải ung thư (lành tính) và phát triển lớn dần. Biến chứng này thậm chí có thể phải cắt bỏ nhiều mô và xương.

Sâu răng

Răng khôn bị tác động một phần có nguy cơ bị sâu răng (sâu răng) cao hơn các răng khác. Điều này có thể xảy ra do răng khôn khó làm sạch hơn và do thức ăn và vi khuẩn dễ mắc kẹt giữa nướu và răng đã mọc một phần.

Bệnh viêm nướu và viêm nha chu

Khó khăn trong việc vệ sinh chỗ răng khôn bị mọc lệch, mọc ngầm một phần làm tăng nguy cơ phát triển tình trạng viêm nhiễm nướu, đau nướu được gọi là viêm nha chu. Bệnh lý này thường gây sưng nướu răng khôn ở góc hàm và tái đi tái lại nhiều lần, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.

Tình trạng này còn được là viêm lợi trùm răng khôn hay sưng nướu răng khôn.

Điều trị

Hướng điều trị của răng khôn mọc lệch và các biến chứng của nó phần lớn là “nhổ bỏ” đi. Nhổ răng khôn là thủ thuật khá phức tạp hơn so với nhổ răng thông thường.

Bác sĩ nha khoa hoặc bác sĩ phẫu thuật miệng đều có thể đảm nhận nhổ răng khôn, nhưng còn tùy vào độ khó của răng khôn cần nhổ. Có thể chia ra thành:

  • Nhổ răng khôn phương pháp nhổ răng thông thường
  • Nhổ răng khôn theo phương pháp phẫu thuật, hay còn gọi là tiểu phẫu răng khôn

Có thể cần phải kết hợp với điều trị nội khoa như thuốc kháng sinh, kháng viêm,… nếu răng khôn mọc ngầm hoặc mọc lệch gây ra nhiễm trùng. Hoặc để phòng ngừa bội nhiễm khi phẫu thuật nhổ răng khôn.

Thực tế lựa chọn giữ lại răng khôn cần được cân nhắc thông qua tư vấn của nha sĩ. Nhổ răng khôn có dấu hiệu và dự đoán là sẽ gây biến chứng vẫn là lựa chọn được các hiệp hội nha khoa công nhận là 1 phương pháp dự phòng hiệu quả. Một số điều trị các biến chứng nhằm tạm thời giữ lại răng khôn hoặc giữ lại lâu dài và theo dõi định kỳ:

  • Cắt lợi trùm răng khôn
  • Điều trị chỉnh nha hay niềng răng, tạo chỗ và hướng dẫn răng khôn mọc đúng
  • Cạo vôi răng và nạo túi nha chu vùng răng khôn

Phòng ngừa và lưu ý về răng khôn mọc lệch

Bạn không thể giữ cho răng khôn không bị mọc lệch, nhưng khám răng định kỳ sáu tháng thường xuyên để làm sạch và kiểm tra sẽ cho phép nha sĩ của bạn theo dõi sự phát triển và xuất hiện của răng khôn.

Chụp X-quang nha khoa, nhất là phim toàn cảnh panorex được cập nhật thường xuyên có thể sớm chỉ ra răng khôn bị mọc lệch và trước khi bất kỳ biến chứng gây hại nào phát triển.