Niềng răng là gì?

Nhiều người sinh ra đã không có được một hàm răng đều đặn, nhưng ít nhiều có thể cải thiện bằng cách niềng răng. Vậy niềng răng là gì và hoạt động như thế nào? Cùng tìm hiểu khái quát về phương pháp điều trị nha khoa này trong bài viết sau.

Tổng quan

Vậy niềng răng là gì?

Niềng răng là phương pháp dựa trên khí cụ dây cung và các mắc cài, mà bác sĩ chỉnh nha sử dụng để điều chỉnh các răng hoặc hàm mọc chen chúc và lệch lạc. Rất nhiều bạn trẻ cần niềng răng và thường được thực hiện trong những năm đầu của tuổi thiếu niên. Nhưng người lớn cũng có thể đeo niềng răng và hưởng nhiều lợi ích, về mặt thẩm mỹ và chức năng.

Mục tiêu của niềng răng nha khoa là điều chỉnh đúng vị trí của răng và hàm của bạn, để tạo ra một khớp cắn đều và nụ cười cân đối hơn.

Các phương pháp niềng răng

Thực ra có rất nhiều phương pháp niềng răng, nếu phân theo vật liệu, nguyên tắc hoạt động,…Tuy nhiên nhìn chung có 2 cách chính dựa trên nguyên tắc khí cụ niềng răng là cố định hay tháo lắp:

  • Niềng răng cố định: niềng răng mắc cài, và các khí cụ chỉnh nha cố định
  • Niềng răng tháo lắp : khí cụ chỉnh nha tháo lắp, hàm duy trì, và khay niềng răng trong suốt (clear aligner)

Đối với các chỉnh sửa răng không quá phức tạp, một lựa chọn niềng răng khác với đeo mắc cài là một loạt các khí cụ chỉnh răng tháo lắp, có thể tháo rời được gọi là khay chỉnh răng (máng chỉnh răng). Nó được gọi là “niềng răng vô hình”. Chúng có thể có vẻ ngoài dễ chấp nhận hơn đối với một số người lớn.

Nếu bạn đang cân nhắc niềng răng trong suốt so với niềng răng mắc cài cố định, hãy hỏi nha sĩ về chi phí và những ưu nhược điểm cho nhu cầu cụ thể của bạn. Nhiều người nên niềng răng mắc cài cố định để khắc phục hiệu quả các vấn đề về răng miệng của mình.

Vật liệu và công nghệ hiện đại ngày nay giúp trải nghiệm niềng răng thoải mái hơn rất nhiều so với trước đây.

Khi nào thì nên niềng răng

Niềng răng có thể điều chỉnh được các lệch lạc răng như:

  • Răng mọc chen chúc hoặc khấp khểnh không thẳng hàng
  • Khe hở răng – khoảng trống giữa các răng
  • Răng cửa trên phủ lên răng cửa dưới quá nhiều (cắn chìa), còn được gọi là “răng hô”
  • Răng cửa trên phủ răng dưới theo chiều dọc (cắn phủ) quá nhiều, được gọi là “cắn sâu”. Ngược lại không phủ cũng là sai khớp cắn gọi là “cắn hở”
  • Răng cửa trên cắn phía sau răng dưới (cắn ngược), thường gọi là  “răng móm”
  • Nhiều vấn đề lệch hàm khác gây ra sự không đồng đều khớp cắn của hai hàm

Sự sắp xếp đúng của răng và hàm có thể cải thiện không chỉ vẻ ngoài của răng mà còn cả sức khỏe của miệng và cách bạn cắn, nhai và nói.

Niềng răng ở người lớn

Nếu bạn là người trưởng thành muốn niềng răng, bạn có thể cần phải đeo lâu hơn so với người trẻ tuổi. Nhưng chúng vẫn có thể mang lại kết quả tương tự – ví dụ: chỉnh sửa răng khấp khểnh hoặc hàm lệch lạc, hô móm nhẹ.

Vì xương mặt của bạn không còn phát triển nữa, nên có một số vấn đề mà không thể khắc phục chỉ bằng phương pháp niềng răng. Khi đó có thể bạn cần phương pháp phẫu thuật chỉnh nha hay phẫu thuật hàm, để đạt được kết quả thẩm mỹ mong muốn.

Biến chứng của niềng răng

Bạn phải hiểu là bất kỳ thủ thuật y tế nào cũng có nguy cơ hoặc biến chứng. Niềng răng cũng vậy, dù nó là một trong những thủ thuật an toàn nhất của nha khoa, có cũng có một số vấn đề sau:

Biến chứng ngắn hạn

Niềng răng tạo ra những khoảng trống nhỏ xung quanh mắc cài có thể giữ các mảnh thức ăn và thúc đẩy mảng bám chứa vi khuẩn bám vào. Không loại bỏ cặn thức ăn và mảng bám đúng cách có thể dẫn đến:

  • Mất khoáng chất ở bề mặt men mặt ngoài của răng, có thể để lại vết ố vĩnh viễn trên răng
  • Sâu răng và bệnh nướu răng, cùng các biến chứng của bệnh này nếu không điều trị sớm

Biến chứng dài hạn

Chiều dài chân răng ngắn hơn.

Trong quá trình di chuyển của răng, một số xương trên đường di chuyển của răng bị tiêu biến, trong khi xương mới được tạo ra phía sau nó. Quá trình này có thể xảy ra kèm theo sự mất độ dài chân răng vĩnh viễn, dẫn đến răng kém ổn định hơn. Biến chứng này được gọi là tiêu ngót chân răng

Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, điều này không gây ra bất kỳ vấn đề nào.

Tái phát sau chỉnh nha

Nếu bạn không tuân theo hướng dẫn của bác sĩ chỉnh nha cẩn thận sau khi tháo niềng răng. Đặc biệt là khi bạn đeo một khí cụ gọi là hàm duy trì, bạn có thể mất một phần kết quả đã có được khi đeo niềng răng.

Lưu ý trong khi niềng răng

Để giảm nguy cơ làm ảnh hưởng răng và mắc cài của bạn:

  • Giảm bớt những thực phẩm và đồ uống có đường và tinh bột, những thứ góp phần đáng kể vào việc hình thành mảng bám và sâu răng.
  • Chải răng cẩn thận ít nhất 2 lần mỗi ngày, tốt nhất là sau mỗi bữa ăn, với kem đánh răng có chứa florua và bàn chải lông mềm. Nếu bạn không thể đánh răng ngay sau bữa ăn, hãy súc miệng bằng nước lọc.
  • Súc miệng kỹ để loại bỏ tất cả các hạt ra khỏi mắc cài của bạn. Soi gương rõ khi vệ sinh răng miệng để đảm bảo răng của bạn đã sạch.
  • Sử dụng nước súc miệng có chứa florua nếu được nha sĩ hoặc bác sĩ chỉnh nha đề nghị.
  • Sử dụng chỉ nha khoa giữa mắc cài và dây cung.
  • Bác sĩ chỉnh nha của bạn cũng có thể đề nghị bạn dùng một bàn chải đánh răng nhỏ linh hoạt để làm sạch giữa mắc cài và dây cung. Nó được gọi là bàn chải kẽ răng.
  • Tránh thức ăn dính – chẳng hạn như kẹo cao su, kẹo dai, caramel,… Chúng có thể kéo sút mắc cài, dây cung, và nhiều khí cụ niềng răng.
  • Tránh thực phẩm cứng hoặc giòn – chẳng hạn như đá, cà rốt sống, kẹo cứng, bỏng ngô và các loại hạt. Chúng có thể làm gãy các bộ phận của niềng răng.
  • Đến nha sĩ của bạn để kiểm tra và làm sạch thường xuyên bằng phương pháp cạo vôi răng, như nha sĩ đề nghị, để giữ cho răng và nướu của bạn khỏe mạnh.
  • Làm theo các hướng dẫn – thiếu tuân thủ có thể kéo dài thời gian cần thiết để hoàn thành điều trị niềng răng và tăng nguy cơ biến chứng.

Chuẩn bị để niềng răng

Nếu nha sĩ tổng quát của bạn nhận thấy các vấn đề về răng hoặc hàm của bạn có thể cần điều trị niềng răng, họ có thể sẽ giới thiệu bạn đến bác sĩ chỉnh nha – một nha sĩ chuyên chẩn đoán, ngăn ngừa và điều trị các bất thường về vị trí răng và hàm mặt.

Một số vấn đề về sự xếp đều của răng xảy ra khi trẻ em phát triển và có thể được hướng dẫn và điều trị trước tuổi dậy thì ,vì vấn đề sẽ trở nên phức tạp hơn khi răng vĩnh viễn bắt đầu mọc hoàn toàn.

Tuy nhiên, bác sĩ chỉnh nha của bạn có thể khuyên bạn nên đợi cho đến khi mọc đủ răng trước khi áp dụng phương pháp niềng răng.

Hầu hết trẻ em được niềng răng trong độ tuổi từ 8 đến 14 tuổi, khi đó xương hàm vẫn đang phát triển và răng dễ di chuyển hơn.

Quá trình chuẩn bị cho niềng răng thường bao gồm:

Kiểm tra răng miệng

Bác sĩ chỉnh nha tiến hành khám, kiểm tra đầy đủ răng, hàm và cả nụ cười của bạn.

Chụp X-quang

Bạn sẽ phải chụp một số các phim tia X để xác định vị trí của răng, hàm và các sai lệch. Thường gặp nhất là:

  • Phổ biến nhất là chụp X-quang toàn cảnh (panorex), cho thấy tất cả các răng trên và dưới ở vị trí cắn khớp, và bất kỳ răng nào vẫn phát triển trong hàm.
  • Chụp X-quang sọ (cephalo) đặc biệt cũng có thể giúp xác định kích thước, vị trí và mối quan hệ của xương hàm với răng, với nền sọ.

Những phim tia X 3 chiều (chụp CT) cũng cho một đánh giá tốt hơn về vị trí thực sự của răng cho nhau.

Mẫu răng thạch cao (mẫu hàm)

Bạn sẽ được lấy dấu răng, bằng vật liệu mềm trên răng của bạn trong vài phút. Từ mẫu dấu răng này, một mô hình thạch cao của răng của bạn (mẫu hàm thạch cao) được tạo ra và bác sĩ chỉnh nha đánh giá răng và khớp cắn của bạn.

Trong một số trường hợp, lấy dấu nha khoa này có thể được quét bằng máy (scans), thành định dạng kỹ thuật số để có thể dàng đánh giá hoặc điều trị.

Nhổ răng cần thiết

Nếu hàm răng của bạn rất quá chen chúc, có thể do không có chỗ trong hàm cho tất cả các răng hiện có. Bác sĩ chỉnh nha của bạn có thể khuyên bạn nên loại bỏ một hoặc nhiều răng vĩnh viễn để cho phép chỗ cho các răng còn lại vừa vặn thoải mái.

Điều này cho phép răng sắp xếp lại tốt hơn và cũng cho phép có đủ không gian để cải thiện các vấn đề thẩm mỹ khác.

Các điều trị khác

Trong các trường hợp nghiêm trọng, chỉ có di chuyển răng sẽ không cải thiện đáng kể, thì phẫu thuật chỉnh nha hay phẫu thuật hàm là cần thiết nhằm kết hợp với niềng răng.

Sau khi bác sĩ chỉnh nha của bạn đã đánh giá răng và hàm của bạn, họ sẽ lên kế hoạch điều trị cho bạn. Điều này thường liên quan đến việc sử dụng các khí cụ như mắc cài cố định, được gắn tạm thời vào răng của bạn trong khi điều trị.

Bạn sẽ được tư vấn kỹ với bác sĩ chỉnh nha, về kế hoạch điều trị đã được lên một cách kỹ lưỡng. Một số lựa chọn có thể được bác sĩ đưa ra cho bạn, vì điều trị là để đáp ứng được nhu cầu cải thiện thẩm mỹ của bạn.

Kết luận

Qua bài viết trên bạn đã biết niềng răng là gì, các lợi ích và nguy cơ của nó. Tuy nhiên, lợi ích của niềng răng là rất lớn so với các vấn đề có tỷ lệ nhỏ, hoặc biến chứng niềng răng có thể phòng tránh được. Do đó nếu bạn nằm trong các trường hợp trên, thì nên sớm tư vấn với bác sĩ chỉnh nha về điều trị niềng răng dành cho mình.